{"id":7519,"date":"2025-02-17T11:09:56","date_gmt":"2025-02-17T11:09:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/?page_id=7519"},"modified":"2025-05-29T15:01:35","modified_gmt":"2025-05-29T15:01:35","slug":"beth-iw-wneud-os-nad-yw-eich-plentyn-eisiau-mynd-ir-ysgol","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/rhieni-a-gofalwyr\/osgoir-ysgol\/beth-iw-wneud-os-nad-yw-eich-plentyn-eisiau-mynd-ir-ysgol\/","title":{"rendered":"Beth i&#8217;w wneud os nad yw eich plentyn eisiau mynd i&#8217;r ysgol"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Mae llawer o blant a phobl ifanc yn poeni am yr ysgol ar ryw adeg ac efallai y byddan nhw\u2019n dweud bod yn well ganddyn nhw fod gartref.\u00a0 Mae hyn yn normal.<\/p>\n<p>Weithiau gall pryderon plentyn neu berson ifanc fynd yn ormod a gall hyn arwain at anawsterau o ran mynd i&#8217;r ysgol.\u00a0 Efallai y byddan nhw&#8217;n dangos arwyddion o orbryder ac yn teimlo&#8217;n ofidus wrth feddwl am fynd. Gelwir hyn yn osgoi\u2019r ysgol ar sail gorbryder (OYSG).[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7868&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_border&#8221; border_color=&#8221;sky&#8221; css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_tta_accordion title_tag=&#8221;h3&#8243; section_title_tag=&#8221;h3&#8243; color=&#8221;peacoc&#8221; spacing=&#8221;1&#8243; gap=&#8221;20&#8243; active_section=&#8221;12&#8243; no_fill=&#8221;true&#8221; collapsible_all=&#8221;true&#8221;][vc_tta_section title=&#8221;Osgoi\u2019r Ysgol ar Sail Gorbryder (OYSG)&#8221; tab_id=&#8221;absa&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Nid oes un rheswm dros OYSG. Fel arfer mae oherwydd nifer o ffactorau, megis:<\/p>\n<ul>\n<li>Newidiadau mawr mewn bywyd ysgol. Er enghraifft, pontio rhwng cyfnodau ysgol (o flwyddyn 2 i flwyddyn 3) neu o ysgol i ysgol (cynradd i uwchradd).<\/li>\n<li>Pwysau a gofynion. Er enghraifft, anawsterau gyda dysgu neu arholiadau.<\/li>\n<li>Anawsterau gyda chyfoedion, ffrindiau neu fwlio.<\/li>\n<li>Pethau sy\u2019n achosi straen yn yr ysgol. Er enghraifft, s\u0175n a thorfeydd.<\/li>\n<li>Gwahanu, colled neu brofedigaeth.<\/li>\n<li>Newidiadau mewn amgylchiadau teuluol. Er enghraifft, symud t\u0177 neu berthynas rhieni\u2019n chwalu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mae&#8217;n bwysig eich bod chi&#8217;n helpu&#8217;ch plentyn cyn gynted \u00e2 phosibl.\u00a0 Po hiraf y bydd i ffwrdd o\u2019r ysgol, yr anoddaf y bydd iddo ddychwelyd.<\/p>\n<p>Dyma sut y gall gorbryder am yr ysgol arwain at gylch osgoi:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" width=\"2898\" height=\"2000\" class=\"alignnone size-full wp-image-7576 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy.png\" alt=\"The cycle of how Anxiety based school avoidance can develop\" data-srcset=\"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy.png 2898w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy-250x173.png 250w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy-700x483.png 700w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy-768x530.png 768w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy-1536x1060.png 1536w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy-2048x1413.png 2048w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/ABSA-cy-120x83.png 120w\" data-sizes=\"(max-width: 2898px) 100vw, 2898px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 2898px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 2898\/2000;\" \/>Mae rhai arwyddion yn cynnwys:<\/p>\n<ul>\n<li>Teimlo&#8217;n orbryderus am yr ysgol<\/li>\n<li>Meddyliau negyddol am yr ysgol a\u2019u gallu i ymdopi<\/li>\n<li>Osgoi&#8217;r sefyllfa sy&#8217;n achosi&#8217;r gorbryder<\/li>\n<li>Gorbryder uniongyrchol yn lleihau<\/li>\n<li>Osgoi\u2019r ysgol yn fwy<\/li>\n<\/ul>\n<p>Gan arwain at:<\/p>\n<ul>\n<li>Ar ei h\u00f4l hi gyda gwaith ysgol<\/li>\n<li>Colli ffrindiau a mwy o ynysu<\/li>\n<li>Mwy o orbryder am yr ysgol<\/li>\n<li>Gweithgareddau hwyl gartref<\/li>\n<li>Llai o gymhelliant<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ffigur 1 &#8211; Y Cylch Osgoi\u2019r Ysgol, wedi&#8217;i gymryd o ganllaw Gwasanaeth Seicoleg Addysgol Gorllewin Sussex[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=&#8221;Sut y gall OYSG edrych&#8221; tab_id=&#8221;looklike&#8221;][vc_single_image image=&#8221;7268&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_outline&#8221; css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Nid yw OYSG fel arfer yn ddigwyddiad sydyn, a gallwn feddwl amdano fel rhywbeth sy&#8217;n gallu newid dros amser.<\/p>\n<p>Mae rhai o&#8217;r arwyddion cynnar yn cynnwys:<\/p>\n<ul>\n<li>Peidio \u00e2 bod eisiau paratoi i fynd i\u2019r ysgol.<\/li>\n<li>Teimlo&#8217;n s\u00e2l ar ddiwrnodau ysgol.<\/li>\n<li>Colli rhai gwersi neu osgoi pethau y mae eich plentyn yn eu cael yn anodd yn ystod y diwrnod ysgol. Er enghraifft, y bws ysgol, athrawon cyflenwi neu amser egwyl.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dyma enghraifft o sut y gall OYSG ddatblygu:<\/p>\n<ol>\n<li>Meddwl am yr ysgol yn achosi trallod achlysurol, ond yn mynychu&#8217;n rheolaidd<\/li>\n<li>Yn mynychu&#8217;r ysgol yn rheolaidd ar \u00f4l cynhyrfu neu brotestio, gall hyn fod yn fwy amlwg ar ddiwedd gwyliau&#8217;r ysgol neu ar nosweithiau Sul<\/li>\n<li>Amharodrwydd achlysurol i baratoi ar gyfer yr ysgol, efallai y bydd yn cwyno am deimlo&#8217;n s\u00e2l, gall ddangos trallod wrth gael ei ollwng yn yr ysgol<\/li>\n<li>Yn mynychu ond yn hwyr yn aml; o bosibl yn dilyn proses hir o gefnogaeth i baratoi<\/li>\n<li>Meddwl am yr ysgol yn achosi mwy o drallod bob dydd. Colli gwersi neu ddiwrnodau ysgol yn achlysurol<\/li>\n<li>Absenoldeb dro ar \u00f4l tro (e.e. colli un diwrnod bob pythefnos neu batrymau o wersi yn cael eu colli\u2019n rheolaidd). Efallai\u2019n llai gofidus ar ddiwrnodau o ddiffyg presenoldeb<\/li>\n<li>Ddim yn yr ysgol am gyfnod o wythnosau<\/li>\n<li>Ddim yn yr ysgol am gyfnod o fisoedd.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Gall presenoldeb plentyn newid i&#8217;r naill gyfeiriad neu&#8217;r llall; nid proses unffordd yw hon.<\/p>\n<p>Mae\u2019n bwysig iawn cofio\u2019r canlynol:<\/p>\n<ul>\n<li>Ni fydd pawb yn mynd trwy bob un o&#8217;r camau hyn, ond mae arwyddion cynnar fel arfer yn cael eu gweld gartref cyn iddynt gael eu gweld yn yr ysgol.<\/li>\n<li>Gall gwelliannau mewn presenoldeb a theimladau am yr ysgol ddigwydd ar unrhyw adeg.<\/li>\n<li>Nid yw dangos rhywfaint o deimladau o bryder am yr ysgol bob amser yn arwain at OYSG.<\/li>\n<li>Gall fod yn ddefnyddiol gwneud nodyn o unrhyw arwyddion cynnar rydych chi\u2019n sylwi arnynt.<\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=&#8221;Niwrowahaniaeth ac OYSG&#8221; tab_id=&#8221;neuro&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Gall plant a phobl ifanc sy&#8217;n niwroamrywiol (er enghraifft, sydd ag awtistiaeth, dyslecsia neu Anhwylder Diffyg Canolbwyntio a Gorfywiogrwydd (ADCG)) fod yn fwy tebygol o\u2019i chael hi\u2019n anodd yn yr ysgol. Gall hyn fod oherwydd y gall plant a phobl ifanc niwrowahanol wynebu anawsterau ychwanegol yn yr ysgol, fel:<\/p>\n<ul>\n<li>Gall anawsterau synhwyraidd, fel s\u0175n, cyffyrddiad neu olau, wneud i&#8217;r ysgol deimlo&#8217;n llethol iawn. Er enghraifft, gall coridorau prysur, llawer o s\u0175n a goleuadau llachar fod yn anodd eu goddef.<\/li>\n<li>Rheoli perthnasoedd ag oedolion a disgyblion eraill. Gall hyn fod yn anodd i&#8217;r rhai sydd \u00e2 gwahaniaethau o ran deall a rhagweld sefyllfaoedd cymdeithasol.<\/li>\n<li>Llawer o newidiadau rhwng gweithgareddau ac ystafelloedd dosbarth. Gall hyn fod yn anodd i&#8217;r rhai sy\u2019n ei chael hi\u2019n anodd delio \u00e2 newid.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mae&#8217;n cymryd llawer o egni ac ymdrech i ymdopi \u00e2 hyn i gyd wrth geisio ymddwyn a gweithredu yn y ffyrdd y mae ffrindiau, cyfoedion ac athrawon yn eu disgwyl.<\/p>\n<p>Mae pob profiad OYSG yn wahanol, felly nid oes un darn o gyngor yn addas i bawb. Mae&#8217;n bwysig eich bod chi&#8217;n ceisio nodi&#8217;r hyn sy\u2019n anodd neu\u2019n achosi straen iddynt yn yr ysgol er mwyn i chi allu eu helpu.<\/p>\n<p>Gellir defnyddio&#8217;r offer ar y dudalen hon gyda phob plentyn, gan gynnwys y rhai sy&#8217;n niwrowahanol. Fodd bynnag, chi fydd yn gwybod beth fydd eich plentyn yn ymateb iddo. Efallai y byddwch chi\u2019n teimlo bod angen dull gwahanol.[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=&#8221;Sylwi ar arwyddion OYSG&#8221; tab_id=&#8221;signs&#8221;][vc_single_image image=&#8221;7270&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_outline&#8221; css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Gall bod yn ymwybodol o arwyddion OYSG eich helpu chi a&#8217;r ysgol i roi cymorth cynnar ar waith i helpu&#8217;ch plentyn i deimlo&#8217;n fwy cyfforddus yn yr ysgol.<\/p>\n<p>Mae 4 maes i edrych arnynt:<\/p>\n<ol>\n<li>Corfforol \u2013 beth sy&#8217;n digwydd yn y corff<\/li>\n<li>Emosiynol \u2013 teimladau ac emosiynau<\/li>\n<li>Gwybyddol \u2013 sut mae&#8217;r ymennydd a&#8217;r corff yn gweithio<\/li>\n<li>Ymddygiadol &#8211; beth rydych chi\u2019n gweld eich plentyn yn ei wneud<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ysgrifennwch unrhyw arwyddion y gallech fod wedi sylwi arnynt gan eich plentyn a nodwch unrhyw beth ychwanegol nad yw wedi\u2019i restru. Nid yw&#8217;r enghreifftiau yn cwmpasu&#8217;r holl arwyddion \u2013 mae pob profiad o OYSG yn wahanol.[\/vc_column_text][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h3>Corfforol<\/h3>\n<p>Enghreifftiau o arwyddion corfforol:<\/p>\n<ul>\n<li>Teimlo&#8217;n gyfoglyd<\/li>\n<li>Dolur a phoen<\/li>\n<li>Cur pen<\/li>\n<li>Crio<\/li>\n<li>Chwysu<\/li>\n<li>Cyfradd y galon yn cyflymu<\/li>\n<li>Llai o chwant bwyd<\/li>\n<li>Cwynion am deimlo&#8217;n s\u00e2l<\/li>\n<li>Cwsg gwael<\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h3>Emosiynol<\/h3>\n<p>Enghreifftiau o arwyddion emosiynol:<\/p>\n<ul>\n<li>Teimlo\u2019n ddagreuol<\/li>\n<li>Teimlo&#8217;n ofnus<\/li>\n<li>Hwyliau isel neu newidiadau mewn hwyliau<\/li>\n<li>Mynd i\u2019w gragen neu&#8217;n dawel<\/li>\n<li>Ddim yn hyderus iawn<\/li>\n<li>Hunan-barch isel<\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h3>Gwybyddol<\/h3>\n<p>Enghreifftiau o arwyddion gwybyddol:<\/p>\n<ul>\n<li>Meddyliau negyddol<\/li>\n<li>Diffyg canolbwyntio<\/li>\n<li>Diffyg cymhelliant<\/li>\n<li>Dryswch<\/li>\n<li>Pryderon dysgu<\/li>\n<li>Anhawster cychwyn a gorffen tasgau<\/li>\n<li>Siarad yn negyddol am eu hunain<\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h3>Ymddygiadol<\/h3>\n<p>Enghreifftiau o arwyddion ymddygiadol:<\/p>\n<ul>\n<li>Hwyrni<\/li>\n<li>Anhawster mynychu&#8217;r ysgol neu aros yn y dosbarth<\/li>\n<li>Ceisio aros gartref ar gyfer m\u00e2n salwch<\/li>\n<li>Diffyg hunan-ofal<\/li>\n<li>Osgoi sefyllfaoedd cymdeithasol<\/li>\n<li>Ymddygiadau heriol (er enghraifft, bod yn ymosodol)<\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=&#8221;Deall pam y gallai hyn fod yn digwydd&#8221; tab_id=&#8221;understanding&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Os yw&#8217;ch plentyn yn profi OYSG, mae&#8217;n ddefnyddiol meddwl am:<\/p>\n<ul>\n<li>beth allai fod yn ychwanegu at deimladau eich plentyn am yr ysgol, a<\/li>\n<li>beth allai fod yn cadw&#8217;r teimladau hyn i fynd.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mae angen i ni geisio deall y rhesymau pam maen nhw&#8217;n ei chael hi&#8217;n anodd mynd i&#8217;r ysgol a meddwl am sut i&#8217;w cefnogi.<\/p>\n<h3>Pethau i feddwl amdanynt<\/h3>\n<p>Oes unrhyw beth yn digwydd i&#8217;ch plentyn neu&#8217;ch teulu a allai fod wedi arwain at yr OYSG neu ychwanegu ato? Dyma rai enghreifftiau:<\/p>\n<ul>\n<li>Newidiadau yn yr ysgol. Er enghraifft, mynd o flwyddyn 6 i&#8217;r ysgol uwchradd.<\/li>\n<li>Anawsterau mewn cyfeillgarwch neu ddysgu.<\/li>\n<li>Newidiadau mewn bywyd cartref neu deuluol. Er enghraifft, rhieni\u2019n gwahanu, profedigaeth, symud t\u0177 neu fabi newydd.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Gall helpu i wneud nodiadau o unrhyw amgylchiadau a allai fod wedi effeithio ar eich plentyn.[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=&#8221;Ffactorau gwthio a thynnu&#8221; tab_id=&#8221;factors&#8221;][vc_single_image image=&#8221;7281&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Gall fod pethau sy&#8217;n ei gwneud hi&#8217;n haws i&#8217;ch plentyn fynd i\u2019r ysgol, ac eraill sy&#8217;n gwneud iddo fod eisiau aros gartref. Gallwn feddwl am y rhain fel ffactorau gwthio a thynnu.<\/p>\n<p>Ffactorau gwthio yw pethau sy&#8217;n helpu&#8217;ch plentyn i fynd i\u2019r ysgol. Ffactorau tynnu yw pethau sy&#8217;n gwneud iddo fod eisiau aros gartref.<\/p>\n<p>Gall gwell dealltwriaeth o&#8217;r ffactorau hyn helpu gyda\u2019i bresenoldeb.<\/p>\n<p>Gwnewch nodyn o&#8217;r ffactorau gwthio a thynnu sy&#8217;n effeithio ar eich plentyn.\u00a0 Nid ydym wedi rhestru&#8217;r holl ffactorau, ond dyma rai enghreifftiau i\u2019ch helpu i ddechrau arni.<\/p>\n<h3>Beth sy\u2019n helpu eich plentyn i fynd i\u2019r ysgol?<\/h3>\n<p>Mae enghreifftiau&#8217;n cynnwys:<\/p>\n<ul>\n<li>Grwpiau cyfeillgarwch<\/li>\n<li>Perthynas dda gydag athrawon<\/li>\n<li>Gweithgareddau allgyrsiol, fel clybiau ar \u00f4l ysgol<\/li>\n<li>Egwyl ac amser cinio<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Beth sy&#8217;n ei gwneud hi\u2019n anodd i&#8217;ch plentyn fynd i\u2019r ysgol?<\/h3>\n<p>Mae enghreifftiau&#8217;n cynnwys:<\/p>\n<ul>\n<li>Meddyliau a theimladau am ddysgu<\/li>\n<li>Anawsterau gyda ffrindiau<\/li>\n<li>Salwch<\/li>\n<li>Pryderon<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pa resymau allai fod gan eich plentyn dros fod eisiau aros gartref a pham mae hyn yn bwysig iddo?<\/h3>\n<p>Mae enghreifftiau&#8217;n cynnwys:<\/p>\n<ul>\n<li>Eisiau aros gartref gyda rhieni\/mam-gu\/tad-cu\/brodyr a chwiorydd gan fod aelod o&#8217;r teulu yn s\u00e2l<\/li>\n<li>Defnyddio technoleg, fel consolau gemau neu iPad, gan fod hyn yn rhoi ymdeimlad o lwyddiant iddo a gall gysylltu \u00e2 ffrindiau<\/li>\n<li>Cael amser tawel gan ei fod yn teimlo bod yr ysgol yn rhy brysur<\/li>\n<li>Mae\u2019n ei chael hi\u2019n anodd dychwelyd i&#8217;r ysgol ar \u00f4l absenoldeb, fel salwch neu wyliau ysgol, oherwydd efallai ei fod yn poeni am fod ar ei h\u00f4l hi gyda\u2019r dysgu<\/li>\n<li>Osgoi rhannau o fywyd ysgol y mae\u2019n eu gweld yn anodd, fel digwyddiadau ysgol, gan ei fod yn ei chael hi\u2019n anodd newid trefn<\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=&#8221;Siarad \u00e2\u2019ch plentyn am ei bryderon a\u2019i gryfderau&#8221; tab_id=&#8221;talk&#8221;][vc_single_image image=&#8221;7088&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_outline&#8221; css_animation=&#8221;fadeIn&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Efallai y bydd yn teimlo\u2019n orbryderus neu\u2019n poeni pan fyddwch chi\u2019n gofyn iddo siarad am hyn.\u00a0 Gall esbonio eich bod chi\u2019n deall pam mae\u2019n teimlo fel hyn a\u2019ch bod am wybod mwy am ei safbwyntiau a sut mae\u2019n teimlo helpu.<\/p>\n<p>Os yw\u2019n ei chael hi\u2019n anodd siarad, gallech ofyn cwestiynau penodol i&#8217;w helpu i roi trefn ar ei feddyliau a\u2019i deimladau. Mae&#8217;n bwysig siarad am gryfderau hefyd, a sut i adeiladu arnynt. Dyma rai cwestiynau y gallech eu gofyn:<\/p>\n<ul>\n<li>Beth yw&#8217;r 3 pheth gorau am yr ysgol?<\/li>\n<li>Pa 3 pheth wyt ti\u2019n poeni fwyaf amdanynt?<\/li>\n<li>Gyda phwy wyt ti\u2019n teimlo y gelli di siarad yn yr ysgol?<\/li>\n<\/ul>\n<p>Efallai y bydd yn ei chael hi&#8217;n anodd dweud wrthych wyneb yn wyneb. Gallwch ofyn iddo ysgrifennu hyn ar bapur, mewn e-bost neu mewn neges destun, neu hyd yn oed dynnu llun o sut mae\u2019n teimlo.<\/p>\n<p>Mae gwahanol weithgareddau y gallech eu defnyddio i helpu&#8217;ch plentyn i rannu&#8217;r hyn mae\u2019n ei feddwl a&#8217;i deimlo. Un gweithgaredd i ddechrau yw edrych ar ddiwrnod da a diwrnod gwael. Gall hyn ein helpu i ddysgu mwy am yr hyn sy&#8217;n bwysig iddo a pha help y gallai fod ei angen arno i gael mwy o ddiwrnodau da.<\/p>\n<div class=\"overflow\">\n<table border=\"0\" summary=\"Example of good and bad checklist.\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<caption>Sbardunau sgwrs am ddiwrnodau da a diwrnodau gwael<\/caption>\n<thead>\n<tr>\n<th class=\"good\" scope=\"col\">Sut olwg sydd ar<br \/>\nddiwrnod DA?<\/th>\n<th class=\"prompt\" scope=\"col\">Awgrymiadau: Beth fyddai\u2019n digwydd&#8230; Beth fyddet ti\/eraill yn ei wneud?<\/th>\n<th class=\"bad\" scope=\"col\">Sut olwg sydd ar<br \/>\nddiwrnod GWAEL?<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">\u2026rhwng deffro a gadael i fynd i\u2019r ysgol?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">\u2026ar y ffordd i&#8217;r ysgol?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">wrth gyrraedd yr ysgol?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">\u2026yn ystod dy wersi?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">\u2026yn ystod amser egwyl?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">\u2026yn ystod amser cinio?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">\u2026ar y ffordd adref?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td class=\"promptcol\">\u2026wrth gyrraedd adref?<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>Offer i&#8217;ch helpu i siarad \u00e2&#8217;ch plentyn<\/h3>\n<p>Gallwch lawrlwytho:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.pookyknightsmith.com\/guide-back-to-school-anxiety-how-to-help\/\">Dr Pooky Knightsmith&#8217;s Back to School Anxiety guide<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/cavuhb.nhs.wales\/files\/resilience-project\/rp-changes-18-8\/school-based-anxiety-self-help-workbook\/\">Llyfr Gwaith Hunangymorth Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a&#8217;r Fro ar gyfer Pobl Ifanc sy&#8217;n Profi OYSG<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.autism.org.uk\/advice-and-guidance\/topics\/education\/attendance-problems\">Canllaw\u2019r Gymdeithas Genedlaethol Awtistiaeth ar gyfer Rhieni<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=&#8221;Helpu eich hun i helpu&#8217;ch plentyn&#8221; tab_id=&#8221;helpyourself&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Gall plentyn sy&#8217;n profi OYSG fod yn anodd iawn i chi fel rhiant a&#8217;r teulu yn ei gyfanrwydd.<\/p>\n<ul>\n<li>Gall gweld eich plentyn yn teimlo&#8217;n orbryderus neu\u2019n poeni wneud i chi deimlo&#8217;n orbryderus hefyd. Rydyn ni i gyd eisiau i&#8217;n plant fod yn iawn a gall deimlo&#8217;n anodd pan nad ydyn nhw.<\/li>\n<li>Mae&#8217;n naturiol teimlo llawer o deimladau eraill am anawsterau eich plentyn yn yr ysgol. Efallai y byddwch yn teimlo euogrwydd, cywilydd, dryswch, pryder, dicter, rhwystredigaeth, tristwch neu anobaith. Mae&#8217;r holl emosiynau hyn yn iawn ac yn anodd eu teimlo.<\/li>\n<li>Gall teimlo&#8217;r emosiynau hyn a gweld eich plentyn wedi\u2019i gynhyrfu ei gwneud hi\u2019n anodd gwybod sut i ymateb. Gall fod yn anodd dod o hyd i gydbwysedd rhwng gadael i&#8217;ch plentyn wybod eich bod chi\u2019n deall pam mae&#8217;n ei chael yn anodd a disgwyl iddo fynychu&#8217;r ysgol.<\/li>\n<li>Gall eich gwaith a&#8217;ch bywyd o ddydd i ddydd a&#8217;r pethau rydych chi eisiau ac angen eu gwneud gael eu heffeithio os nad yw&#8217;ch plentyn yn mynychu&#8217;r ysgol.<\/li>\n<li>Efallai y gwelwch fod gadael y t\u0177 i wneud pethau eraill, fel ymarfer corff, siopa a chymryd rhan mewn hob\u00efau, hefyd yn anodd. Gall methu \u00e2 gwneud y pethau y mae angen i chi eu gwneud effeithio ar sut rydych chi\u2019n teimlo a&#8217;ch amynedd. Gall hyn ei gwneud hi\u2019n anodd ymateb yn bwyllog a gyda dealltwriaeth.<\/li>\n<li>Gall peidio \u00e2 bod yn yr ysgol bob dydd arwain at golli cefnogaeth i chi hefyd oherwydd bydd gennych lai o gyswllt \u00e2 rhieni eraill ac ni fyddwch yn gallu gweld staff yr ysgol.<\/li>\n<li>Gall brodyr a chwiorydd gael eu heffeithio hefyd. Efallai y byddan nhw\u2019n llai parod i fynd i\u2019r ysgol os ydyn nhw\u2019n credu bod eu brawd\/chwaer yn cael amser &#8216;braf&#8217; gartref gyda theulu neu ofalwyr. Efallai y bydd gennych chi lai o amser i&#8217;w roi iddyn nhw oherwydd bod angen eich ffocws ar y plentyn arall.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Pethau i\u2019w cofio<\/h3>\n<ul>\n<li>Efallai y bydd eich plentyn yn ei chael hi&#8217;n anodd nawr, ond gall pethau newid.<\/li>\n<li>Mae eich plentyn yn ceisio ymdopi \u00e2 theimladau anodd. Mae\u2019n gwneud ei orau gyda&#8217;r sgiliau sydd ganddo ar hyn o bryd.<\/li>\n<li>Gweithiwch gydag ysgol eich plentyn. Efallai y byddant yn gallu gwneud newidiadau a all helpu.<\/li>\n<li>Gall newidiadau bach wneud gwahaniaeth mawr.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Ymarfer hunan-ofal<\/h3>\n<p>Gallwn feddwl am hyn fel y cyngor sy\u2019n cael ei roi i bobl ar awyren; sicrhewch eich mwgwd ocsigen eich hun yn gyntaf cyn helpu eraill. Dywediad arall yw \u2018allwch chi ddim arllwys o gwpan gwag\u2019. Er mwyn gofalu am eraill yn dda, mae&#8217;n rhaid i chi ofalu amdanoch chi\u2019ch hunain yn gyntaf.<\/p>\n<p>Gall deimlo&#8217;n hunanol i ddechrau, ond allwch chi ddim helpu rhywun arall i anadlu os na allwch chi anadlu eich hun. Mae&#8217;n anoddach rhoi cymorth i&#8217;ch plentyn os nad ydych yn iawn yn gorfforol ac yn feddyliol hefyd.<\/p>\n<p>Un o&#8217;r ffyrdd cyntaf o wneud hyn yw trwy ofalu amdanoch chi&#8217;ch hun. Trwy ymarfer hunan-ofal, rydych chi\u2019n dangos i&#8217;ch plentyn bwysigrwydd gofalu am eich hun.<\/p>\n<p>Mae ymchwil yn dweud wrthym fod 5 cam y gallwch eu cymryd i wella eich iechyd meddwl a&#8217;ch lles. Gallai&#8217;r pethau hyn eich helpu i deimlo&#8217;n fwy abl i helpu&#8217;ch plentyn.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" width=\"835\" height=\"253\" class=\"alignnone size-full wp-image-7979 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/Welsh_text.jpg\" alt=\"Practicing self-care diagram\" data-srcset=\"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/Welsh_text.jpg 835w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/Welsh_text-250x76.jpg 250w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/Welsh_text-700x212.jpg 700w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/Welsh_text-768x233.jpg 768w, https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/wp-content\/uploads\/Welsh_text-120x36.jpg 120w\" data-sizes=\"(max-width: 835px) 100vw, 835px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 835px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 835\/253;\" \/><\/p>\n<ol>\n<li>Cysylltu \u2013 Siarad a gwrando, bod yna, teimlo&#8217;n gysylltiedig<\/li>\n<li>Bod yn actif &#8211; Gwnewch beth allwch chi, mwynhewch beth rydych chi\u2019n ei wneud, symudwch eich hwyliau<\/li>\n<li>Dal i ddysgu &#8211; Cofleidiwch brofiadau newydd, gwelwch gyfleoedd, synnwch eich hun<\/li>\n<li>Rhowch &#8211; Eich amser, eich geiriau, eich presenoldeb<\/li>\n<li>Cymryd sylw &#8211; Cofiwch y pethau syml sy&#8217;n dod \u00e2 llawenydd<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ewch i wefan y GIG i gael rhagor o wybodaeth am y <a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/mental-health\/self-help\/guides-tools-and-activities\/five-steps-to-mental-wellbeing\/%20\">5 cam at les meddyliol<\/a>.[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][\/vc_tta_accordion][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h2>Cael cymorth<\/h2>\n<p>Mae \u2019na lawer o sefydliadau a gwasanaethau a all eich helpu chi a&#8217;ch teulu.<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.barnardos.org.uk\/get-support\/services\/family-wellbeing-service-cardiff\">Gwasanaeth Lles Teuluol Barnardo\u2019s<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/cavyoungwellbeing.wales\/cy\/\">Cymorth lles emosiynol ac iechyd meddwl Bwrdd Iechyd Caerdydd a\u2019r Fro<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/bipcaf.gig.cymru\/ein-gwasanaethau\/gwasanaethau-iechyd-plant-pobl-ifanc-a-theuluoedd\/gwasanaethau-atal-ac-ymyrryd-cynnar\/school-nursing\/\">Nyrsys Ysgol<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.homestartcymru.org.uk\/cy\/home-2\/\">Home Start Cymru<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/cavyoungwellbeing.wales\/cy\/pobl-ifanc\/lles-emosiynol-ac-iechyd-meddwl\/ein-gwasanaethau-2\/school-in-reach\/\">Gwasanaeth Mewngymorth Ysgolion<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/callhelpline.org.uk\/\">Llinell Gymorth Iechyd Meddwl i Gymru<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youngminds.org.uk\/parent\/parents-a-z-mental-health-guide\/school-anxiety-and-refusal\/\">YoungMinds school anxiety and refusal guide<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.teamsquarepeg.co.uk\/\">Square Peg<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]Mae llawer o blant a phobl ifanc yn poeni am yr ysgol ar ryw adeg ac efallai y byddan nhw\u2019n dweud bod yn well ganddyn nhw fod gartref.\u00a0 Mae hyn yn normal. Weithiau gall pryderon plentyn neu berson ifanc fynd yn ormod a gall hyn arwain at anawsterau o ran mynd i&#8217;r ysgol.\u00a0&#8230; <a class=\"view-article\" href=\"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/rhieni-a-gofalwyr\/osgoir-ysgol\/beth-iw-wneud-os-nad-yw-eich-plentyn-eisiau-mynd-ir-ysgol\/\">View Article<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":7009,"parent":7531,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"FeaturedImage.php","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-7519","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7519"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7982,"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7519\/revisions\/7982"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7531"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cardifffamilies.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}